Traumasensitief werken betekent dat we eerst bouwen aan veiligheid, vertrouwen en verbinding. We kijken niet alleen naar gedrag, maar vooral naar wat daaronder ligt en stemmen tempo en interventies af op de draagkracht van kind en gezin.
Wat is traumasensitief werken?
Traumasensitief werken is een manier van kijken én behandelen waarbij veiligheid, voorspelbaarheid en verbinding vooropstaan. We gaan ervan uit dat gedrag vaak een logische reactie is op wat een kind heeft meegemaakt of nog meemaakt. Daarom starten we met het verlagen van stress, het versterken van steunfiguren en het creëren van situaties waarin het kind zich gezien en gehoord voelt. Vanuit die basis kunnen we zorgvuldig toewerken naar verwerking (bijvoorbeeld met EMDR) of vaardigheidsopbouw (zoals binnen CGT), in een tempo dat past bij leeftijd en draagkracht.
We besteden expliciet aandacht aan lichaamssignalen (slapen, eten, spanning in het lijf), emotieregulatie en betekenisgeving: wat vertelt dit gedrag? Wat helpt nu echt? Door co‑regulatie (samen kalmeren) leert het kind stap voor stap meer zelfregulatie.
Voor wie en bij welke klachten?
Traumasensitief werken is zinvol wanneer spanning en onveiligheidsgevoel zich vastzetten in het dagelijks leven. We kijken nadrukkelijk naar patronen over tijd, de draagkracht van het kind en wat het gezin al heeft geprobeerd. Herken je (een deel van) het volgende, dan past deze benadering waarschijnlijk goed:
- Aanhoudende spanning, overprikkeling, nachtmerries of vermijding
- Onveiligheidsgevoel, “altijd alert”, moeite met vertrouwen
- Gedrag dat onbegrijpelijk lijkt door stapeling van belastende ervaringen
Hoe werkt het?
- Stabiliseren en veiligheid
- Spanning verlagen met voorspelbare sessies
- Lichaamsgerichte regulatie: adem, gronden, spanning‑meter
- Co‑regulatie met ouders (samen kalmeren)
- Veiligheidsprofiel maken
- Triggers in kaart: wat zet spanning aan?
- Wat helpt, wat niet? Duidelijke do’s en don’ts
- Verwerken en versterken (als de basis stevig is)
- Verwerking: EMDR of verhalen/tekenen/spel, passend bij leeftijd
- Vaardigheden opbouwen (CGT‑elementen): helpende gedachten, stap‑voor‑stap oefenen
- Continu bijsturen
- Kort en vaak evalueren: wat werkte, wat passen we aan?
- Tempo en intensiteit afgestemd op leeftijd en draagkracht
Samenwerking en thuis
We werken met één gezamenlijke taal en duidelijke routines, zodat kind, ouders en school dezelfde signalen herkennen en hetzelfde doen. Thuis leggen we een voorspelbaar dag‑ en avondritueel vast (wie doet wat, wanneer), gebruiken we een eenvoudig spanningssignaal (bijv. stoplicht of handgebaar) en spreken we micro‑stapjes af met directe, positieve bekrachtiging. Na een lastig moment plannen we altijd een kort herstelmoment: benoemen wat er gebeurde, wat hielp en wat we de volgende keer proberen.
Vergoeding en verwijzing
Tot 18 jaar: vergoede jeugdhulp via SDF Fryslân. 18–19 jaar: vaak via zorgverzekeraar (verlengde jeugdzorg). Verwijzing huisarts en (vermoeden van) diagnose vereist.
